Shop till you drop!

Shop till you drop!

Annemarie Schäfer (27) maakte het mee. Ze shopte tot ze omviel, letterlijk. Ze joeg haar spaargeld erdoor en raakte emotioneel uitgeput. “Ik wist niet dat ik koopziek was.”

Haar ouders hadden niets in de gaten. Vriendinnen ook niet. “Het is misschien wel de meest geaccepteerde vorm van verslaving. Wie maakt zich nou zorgen over iemand die vaak nieuwe kleren aanheeft? Als iemand zei: ‘Heb je weer iets nieuws aan?’ Dan antwoordde ik: ‘Kringloopwinkel, 3 euro!’ En dat klopte vaak nog ook. Het ging er niet om hoe duur iets was, maar dat ik het kocht.” In het geval van Annemarie Schäfer (27) ging het meestal om kleding. Rond haar achttiende begon ze ermee. Terugkijkend denkt ze dat ze ‘iets miste’. “Ik had een moeilijke tijd op de middelbare school, was héél onzeker, depressief ook, miste liefde, misschien wel een man. Ik spijbelde veel. Dingetjes kopen voelde als een spannende vlucht uit de werkelijkheid. Het gaf me een rush, een lekker gevoel. Veel aankopen heb ik niet eens gedragen. Bij thuiskomst kreeg ik een schuldgevoel, om dat weg te masseren, ging ik weer kopen.”

ONLINE BESTELLEN Volgens psychotherapeut Carien Karsten (schreef twee boeken over het fenomeen koopziekte) is een van de eerste tekenen van verslaving dat je gekochte spullen verbergt, je doet alsof je ze al láng hebt of liegt over de prijs. Je bent pas echt koopverslaafd als je de controle over je gedrag verliest, in de financiële problemen komt, of er last van krijgt in je werk of sociale leven. Na het afronden van de toneelacademie in Amsterdam liep het bij Annemarie de spuigaten uit. Ze plaatste wekelijks een grote bestelling online en bleef winkels in- en uitlopen. “Op m’n tandvlees haalde ik het einde van de maand. Ik werkte… maar je komt gauw in de problemen als je schoenen van 200 euro aanschaft. Soms verkocht ik weer spullen om geld te hebben. Zodra m’n salaris binnenkwam, betaalde ik openstaande rekeningen en bedacht wat ik weer kon kopen.”

IN DE SCHULDEN In Nederland is weinig onderzoek verricht naar koopziekte. In de Verenigde Staten, waar shopaholics wel als probleemgevallen worden erkend, zou 8 procent van de bevolking een spreekwoordelijke gat in de hand hebben. Een onderzoek van de Universiteit van Gent wijst uit, dat zo’n 5 procent van de Belgen koopverslaafd is. Eenzelfde percentage voor Nederland zou betekenen dat zo’n 850.000 Nederlanders daaraan lijden. Internationaal onderzoek laat zien dat ongeveer 90 procent van de koopverslaafden vrouw is.

STELEN Annemarie heeft zich nooit diep in de schulden gestoken. Wel besefte ze dat ze op de rand van de afgrond leefde. Zelfs op momenten dat er geen geld was, hield de verslaving haar in een wurggreep. Annemarie: “Ik ben gaan stelen. Toen de politie me oppakte, moest ik m’n ouders vanuit het politiebureau opbellen. Ik schaamde me dood. Ik zat financieel én emotioneel aan de grond." Ze voelde zich down en moe, uitgewrongen door de verslaving en er kwam nog bij dat ze op het punt stond om te gaan samenwonen. "Met mijn gedrag zette ik de relatie op het spel. Aan leuke dingen zoals een etentje en samen op vakantie kon ik geen geld meer uitgeven.” Afgelopen december kwam de aap uit de mouw. Ze vertelde haar omgeving over haar koopziekte en wilde er niet meer aan toegeven.

Als stok achter de deur bedacht ze voor zichzelf een challenge: een jaar lang geen kleding en accessoires kopen en toch elke dag een andere outfit aantrekken. “In de kast staan 50 paar schoenen, en in een opslag buitenshuis heb ik wel 800 verschillende kledingstukken.” Tot nog toe houdt ze het vol. “Ik heb meer zelfvertrouwen. En het helpt dat de buitenwereld weet waarmee ik worstel.”